Гісторыя стварэння зубра на мяжы Мінскай і Брэсцкай абласцей
Металічны зубр на трасе М1 — адзін з самых пазнавальных сімвалаў Брэсцкай вобласці. Ён стаіць на ўездзе ў рэгіён з боку Мінска, недалёка ад вёскі Петкавічы Баранавіцкага раёна. Для многіх кіроўцаў і падарожнікаў гэтая велізарная фігура стала знакам: пачынаецца Брэстчына.
Ідэя ўсталяваць зубра з’явілася ў 2003 годзе, калі ў Пружанах рыхтаваліся праводзіць рэспубліканскае свята працаўнікоў сяла «Дажынкі». Паводле звестак БЕЛТА, ініцыятарам быў былы старшыня Брэсцкага аблвыканкама Васіль Даўгалёў. Падчас паездкі ў Іспанію ён убачыў прыдарожныя фігуры быкоў і прапанаваў стварыць падобны знак, але з беларускім сэнсам. Так замест быка выбралі зубра — сімвал Беларусі і Белавежскай пушчы.
Стварэнне скульптуры стала складанай інжынернай задачай. Вобраз зубра распрацаваў архітэктар Іван Карват, а канструктыўнай часткай займаўся Мікалай Якімук. Праект падрыхтавалі спецыялісты ААТ «Брэстпраект», а выраб даручылі Пінскаму суднабудаўніча-суднарамонтнаму заводу.
Працаваць давялося вельмі хутка: да свята заставалася каля 40 дзён. Работнікі завода працавалі доўгімі зменамі, закуплялі метал, рыхтавалі дэталі і збіралі велізарную канструкцыю. Перавезці зубра цалкам было немагчыма, таму яго падзялілі на 11 частак.
Спачатку фігуру вычарцілі ў натуральную велічыню проста на тэрыторыі завода. Затым вырабілі металічныя элементы, падрыхтавалі іх да перавозкі і даставілі ў Баранавіцкі раён. На месцы часткі скульптуры зноў сабралі і зварылі. Аснову зрабілі асабліва трывалай: у яе ўклалі больш за 200 тон бетону. Мантаж працягваўся 12 дзён.
Памеры зубра ўражваюць. У розных крыніцах падаюцца блізкія звесткі: вышыня скульптуры складае каля 20 метраў да гарба, а агульная даўжыня ад рагоў да хваста — каля 28 метраў. Вага металічнай канструкцыі — прыкладна 70 тон. Дзякуючы такім памерам зубра добра відаць з трасы.
У 2003 годзе скульптура была ўстаноўлена як уязны знак Брэсцкай вобласці. Яна павінна была сустракаць гасцей рэгіёна і нагадваць пра прыродны сімвал Беларусі — магутнага зубра, гаспадара Белавежскай пушчы. З цягам часу памятны знак стаў папулярным месцам для прыпынкаў і фотаздымкаў.
Пазней за станам скульптуры пачалі сачыць камунальныя службы. У 2022 годзе зубра абследавалі і адрамантавалі: праверылі апорныя металічныя канструкцыі, зварныя швы і лісты абшыўкі. Пасля рамонту фігуру абнавілі, перафарбавалі і палепшылі падсветку.
Месца каля зубра паступова добраўпарадкоўваюць. Побач абсталявалі паркоўку, усталявалі дэкаратыўны знак «Брэсцкая вобласць», а таксама абмяркоўваліся планы пабудаваць кавярню. У апошнія гады каля скульптуры тэставалі і незвычайныя спецэфекты: пару з ноздраў, а ў перспектыве — гукавое суправаджэнне, якое нагадвае рык зубра.
Так зубр на трасе М1 з’явіўся як святочны ўязны знак да «Дажынак-2003», але з часам стаў значна большым — сімвалам дарогі ў Брэсцкую вобласць, папулярнай славутасцю і адным з самых прыкметных прыдарожных помнікаў Беларусі.